Nhằm đánh dấu Hội nghị Khoa học Europlanet 2026 (EPSCB2026) diễn ra tại The Hague (Hà Lan) từ ngày 6-11/9/2026, Hội Thiên văn học Hoàng gia Anh (RAS) đã công bố và tôn vinh một số công trình nghiên cứu nổi bật được xuất bản trên các tạp chí chuyên ngành của Hội trong năm qua.
Đầu tiên là nghiên cứu “Xác nhận từ kính thiên văn ASTEP về cặp hành tinh kích thước giống Sao Mộc có mật độ cực thấp đi qua Sao chủ TOI-791” của tác giả Georgina Dransfield và các cộng sự, đăng trên Tạp chí Thông báo Hàng tháng của Hội Thiên văn học Hoàng gia (MNRAS). Nhóm nghiên cứu đã xác nhận bản chất hành tinh của chúng thông qua quan sát quang học từ mặt đất, bao gồm các lượt ghi nhận trọn vẹn hiện tượng quá cảnh kéo dài hơn 11 giờ của TOI-791 b và c từ Nam Cực. Đây là những sự kiện quá cảnh có thời lượng dài nhất từng được theo dõi hoàn chỉnh từ mặt đất.
Cũng xuất bản trên MNRAS năm nay, nghiên cứu của Abigail Bohl và các đồng nghiệp mang tên “Thăm dò giới hạn khả năng sống: Danh mục các hành tinh đá ngoài Hệ Mặt Trời trong vùng sống được”. Tóm tắt nghiên cứu ghi nhận nhóm đã xác định được 45 thế giới đất đá thuộc vùng sống được thực nghiệm và 24 hành tinh nằm trong vùng sống được mô phỏng 3D hẹp hơn.
Một nhóm nghiên cứu khác do Maggie Thornton dẫn đầu đã tập trung vào các hành tinh xoay quanh hệ sao đôi qua bài báo “Phát hiện 27 ứng viên hành tinh xoay quanh hệ sao đôi nhờ hiện tượng tiến vị đỉnh quỹ đạo của các hệ sao đôi che nhau” trên MNRAS. Mặc dù các đặc tính suy ra của các ứng viên này vẫn còn những điểm chưa chắc chắn do cùng hiệu ứng động lực học có thể đến từ các hành tinh khối lượng nhỏ hơn ở khoảng cách dưới 1 AU hoặc các thiên thể đồng hành lớn hơn ở quỹ đạo xa hơn, đây vẫn là đóng góp quan trọng cho ngành khoa học hành tinh quanh hệ sao đôi.
Liên quan đến Arrokath - thiên thể dạng "sao chổi kép" thuộc Vành đai Kuiper, các nhà khoa học Jackson Barnes, Stephen Schwartz và Seth Jacobson đã công bố nghiên cứu “Sự hình thành trực tiếp của các hành tinh mầm dạng đôi tiếp xúc từ sự sụp đổ trọng lực” trên MNRAS. Các tác giả chỉ ra rằng các hành tinh mầm tiếp xúc như Arrokath có thể được hình thành trực tiếp từ sự sụp đổ trọng lực của các đám mây bụi đá.
Trong phạm vi Hệ Mặt Trời, bài báo “Về việc phát hiện các dao động riêng bằng dữ liệu InSight và ứng dụng trong việc xác định cấu trúc địa chấn của Sao Hỏa” của Agnes Hendrickx, Inge Loes ten Kate và Arwen Deuss đã xuất hiện trên Tạp chí Địa vật lý Quốc tế (GJI). Nhóm tác giả đánh giá dữ liệu thu được từ sứ mệnh InSight, đồng thời đưa ra đề xuất triển khai các máy đo địa chấn trên Sao Hỏa, Mặt Trăng và các hành tinh khác trong tương lai.
Tác giả J. A. Cartwright cùng các cộng sự đã công bố nghiên cứu “Đánh giá thành phần của Sao Thủy bằng hệ thống GREF: Cơ sở tham chiếu mặt đất MIXS của tàu BepiColombo” trên tạp chí mới nhất RAS Techniques and Instruments. Hệ thống GREF được thiết kế để hỗ trợ Kính quang phổ tia X ghi hình Sao Thủy (MIXS) thuộc sứ mệnh BepiColombo của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) và Cơ quan Khám phá Vũ trụ Nhật Bản (JAXA), dự kiến tới Sao Thủy vào năm 2026. Đây là chìa khóa để hiểu rõ thành phần cấu tạo của Sao Thủy và làm cơ sở cho mọi quan sát không gian của MIXS sau này.
Cuối cùng, nghiên cứu “Đặc trưng khí quyển với Kính thiên văn Không gian Twinkle sau những tiến bộ từ các quan sát của JWST” của Tailong Zhang và cộng sự trên RAS Techniques and Instruments đã mô phỏng khả năng quan sát của Twinkle đối với khí quyển hành tinh ngoại cảm. Nghiên cứu thực nghiệm trên các hành tinh HD 209458 b, WASP-107 b, GJ 3470 b và 55 Cnc e cho thấy Twinkle có khả năng phát hiện các phân tử ít phổ biến tùy thuộc vào chiến lược quan sát được áp dụng.